Szerokie spodnie Clinic, łysa głowa, krzywy nos po ulicznych akcjach

fot. szara eminencja

Szerokie spodnie Clinic, łysa głowa, krzywy nos po ulicznych akcjach i Czerwony Tulipan na słuchawkach. Muzyczne fascynacje Emina Grisza od początku wymykały się schematom. Dorastał wśród osiedlowych historii, melanży i rapowych prób, ale jego droga nie prowadziła wyłącznie przez hip-hop. „Kraina cieni wita ” to jednak coś więcej niż powrót do dawnych wspomnień. To osobisty zapis jednego z najtrudniejszych okresów w jego życiu i próba odnalezienia drogi do normalności.

Emin Grisz: W moim domu od zawsze leciała muzyka. Częściej niż telewizor włączone było radio. Moje pierwsze muzyczne przebłyski to Marek Grechuta, Jacek Kaczmarski, Kora, Czerwony Tulipan czy Daukszewicz. Bardziej poezja śpiewana niż typowa muzyka popowa. Znam od podszewki oryginalną wersję piosenki, którą później coverował Kazik, jeżeli wiesz, o czym mówię. Na imprezach rodzinnych pojawiały się szlagiery, muzyka na żywo i śpiewanie przy ognisku, akompaniamencie akordeonu czy harmonijki. Mam też wspomnienia z bloku, gdzie bracia bliźniacy grali na gitarze i śpiewali piosenki Boba Marleya. Nierzadko odbywały się również recitale w bazie pod śmietnikiem. Dywan, meble, fotele i muzyka. Szalone lata 90. Starsze łby, osiedlowe zgredy, urządzały sobie takie miejsca na osiedlu.

Muzyka towarzyszyła mi więc od najmłodszych lat. Co ciekawe, moje gusta mocno odbiegały od tego, czego słuchali rówieśnicy. Mimo że obracałem się w dość specyficznym towarzystwie, świetnie się dogadywaliśmy i potrafiłem przemycić im trochę swoich muzycznych lotów. Pamiętam szalone lata 2000 – szerokie spodnie Clinic, bluza dresowa, łysa bania, krzywy nos po ulicznych akcjach, a na słuchawkach Czerwony Tulipan. Bardziej trafiała do mnie taka muzyka niż techno czy inne ówczesne hity. Pierwsze zalążki tworzenia muzyki pojawiły się w 2005 roku, jeszcze w gimnazjum. To był kompletnie inny przelot niż dzisiaj, ale tamten okres ukształtował mnie na maksa. Hardcorowe początki, osiedlowe akcje, Mokotów, Sadyba, Czerniaków. Kroczyłem drogą Grzesiuka – boso, ale w ostrogach, jak większość moich kolegów. Chciałem robić rap HC, typowy raport z osiedla. Dzisiaj nie mam już z osiedlem zbyt wiele wspólnego. Zostały korzenie i wspomnienia. Wydaje mi się, że płytą „Kraina cieni wita” definitywnie zamknąłem ten rozdział.

Z początkami mojej muzycznej przygody wiąże się też historia studia Jawora, o którym wspominają Vavamuffin w kawałku „Vava To”. Dwóch moich ziomków mieszkało na Sieksach, obok których znajdował się ośrodek dla uchodźców. Pewnego razu, przechodząc obok studia, usłyszałem jamajskie rytmy i zachęcony nimi wszedłem na próbę. Chyba grało wtedy Vavamuffin albo Sedativa, nie pamiętam dokładnie. Zaczęliśmy przychodzić do Jawora, a po pewnym czasie sam wszedłem na mikrofon. Później wynajęliśmy z ziomkami część pomieszczeń i chcieliśmy zrobić tam własne studio. Byłem w to zaangażowany razem z Miłoszem, obecnie ze Spółki Jawnej, oraz pewnym ziomkiem, bratem znanego warszawskiego rapera z Mokotowa. Ostatecznie ze studia zrobiliśmy ruinę, a ja odpaliłem wrotki. Weszły ostre melanże i osiedlowe akcje, o których można usłyszeć na „Krainie cieni wita”. Po drodze pojawiały się też projekty, które nie doczekały się realizacji, między innymi Miejski Motyw z SK, ZWR i KaeNem. Zapewne z mojej strony przez zamiłowanie do melanży i żeglarskiego trybu życia.

W tworzeniu najbardziej lubię to, że znika cały świat. Jestem wtedy jak powietrze. Nie ma problemów ani zmartwień. Jest jednak pewna zależność: tworzę właściwie tylko w okresach smutku i złych akcji. Kiedy wszystko u mnie gra i odczuwam spokój, mikrofon chowam do szafy. Gdy wpadam w jakieś wiry, zaczynam pisać i nagrywać pod czujnym okiem Waca. Każdemu polecam pracę z tym typem. Kilka poziomów do przodu. To człowiek-zajawka, a ja takich ludzi szanuję na maksa. Mikrofon i każda inna forma tworzenia są dla mnie sposobem na wewnętrzną walkę z demonami. To forma spuszczenia powietrza i droga do odzyskania spokoju ducha. „Krainę cieni” napisałem w najgorszym momencie swojego życia. Potrzebowałem się wygadać, wykrzyczeć i trochę poprzeklinać, czego nie robię na co dzień. Zrobiłem ten materiał wyłącznie dla siebie. Nie chciałem go wydawać. Był sposobem, żeby nie polecieć za daleko, a było już blisko kilka razy. W pewnym momencie wykoleiło mi się życie na każdej możliwej płaszczyźnie. Nie wspominam o tym, żeby się użalać, ale pokazać, że można wyjść ze swoich cieni i mrocznych zakamarków. Trzeba walczyć o siebie i żyć według własnych potrzeb. Długo uważałem, że to zbyt osobista sprawa, żeby pokazywać ją innym. Chyba zwyczajnie było mi wstyd. Ludzie, którzy usłyszeli materiał, namawiali mnie jednak do jego wydania. W końcu dałem się przekonać i dzisiaj cieszę się, że tak się stało. Rap okazał się pomocną ręką, za którą złapałem.

Nie uważam się za rapera i nie chcę nawet należeć do tego świata. Szanuję ludzi ze środowiska, których poznałem, ale ewidentnie czuję, że sam do niego nie pasuję. Lubię tworzyć i zostawiać po sobie ślad. To daje mi największą satysfakcję. „Kraina Cieni” okazała się trampoliną do normalności. Nagrywając ten materiał, złapałem wiatr w żagle, zacząłem rozmawiać z ludźmi i wychodzić do świata. Rozpędziłem się nawet na tyle, że w trakcie pracy nad pierwszą płytą zacząłem nagrywać drugą. Ostatecznie uznałem jednak, że potrzebuję przerwy, żeby oba projekty czymś się od siebie różniły. Wybór pierwszego singla był spontaniczny. Nie uważam go nawet za najlepszy numer na płycie, ale dobrze oddawał to, co akurat miałem w głowie. Klip zrobiłem sam. Przez dwa miesiące chodziłem po mieście z aparatem i statywem, robiąc około 150–200 tysięcy zdjęć. To animacja stop motion, nie ma tam klasycznego materiału wideo. Całość została zbudowana ze zdjęć. Od zawsze chciałem zrealizować coś takiego, a przy montażu pomógł mi Dominik Kalinowski. Jestem mega zadowolony z efektu. Nagrywając „Krainę cieni”, nie zastanawiałem się, co płyta ma promować i jakie wartości nieść. Nie miałem żadnych oczekiwań. Po prostu wpadłem w szpony rapu i manię tworzenia. Dopiero z perspektywy czasu dostrzegłem, że ten materiał może nieść coś więcej. Nie warto budować wokół siebie murów. Trzeba być otwartym na świat, wyzbywać się agresji i żyć w zgodzie z własnymi wartościami, nie oceniając przy tym innych.

„Kraina cieni” może promować latarki, żeby ktoś mógł dostrzec światło w tunelu. (śmiech) A mówiąc poważnie, chciałbym, żeby była przykładem, że nawet z najgłębszego dołu można się wydostać, jeżeli samemu się tego chce.