DJ Krush: O śmierci Guru dowiedziałem się z mediów społecznościowych (wywiad)

fot. DJ Krush i DJ Shadow

Zanim Hideaki Ishi stał się znany na całym świecie jako DJ Krush, jego życie wyglądało zupełnie inaczej. Dorastał na ulicach Tokio, z dala od szkolnych ławek i spokojnej codzienności. Szkołę porzucił, a resztę młodości spędził, obracając się w środowisku przestępczym. Były bójki, kradzieże i wszystkie te rzeczy, które robią ludzie żyjący z biznesu bez faktur. Jak sam przyznawał, nie był szczególnie dobrym wojownikiem, ale nie brakowało mu ducha walki.

Przez pewien czas był związany nawet z yakuzą. Przełomowym momentem okazało się pewne odkrycie w miejscu pracy. Podczas sprzątania biura natknął się na odcięty palec zawinięty w białą chusteczkę. W świecie yakuzy takie okaleczenia nie były specjalnie wyjątkowe, ale to odkrycie nim wstrząsnęło, bo okazało się, że palec należał do jego najlepszego przyjaciela. To wydarzenie skłoniło go do refleksji i finalnie zmianem stylu życia. Ostatecznie odszedł z przestępczego środowiska. On na szczęście nie stracił żadnego z palców, co okazało się dość istotne, ponieważ jego nowa droga wymagała sprawnych dłoni. Zainteresował się didżeingiem.

Wszystko zaczęło się w 1983 roku, kiedy do japońskich kin trafił film „Wild Style”. Produkcja przedstawiająca nowojorską kulturę hiphopową całkowicie zmieniła jego sposób myślenia. Krush nie ukrywa, że bez tego obrazu prawdopodobnie nigdy nie zostałby DJ-em. – „W 1983 roku film Wild Style, który wszedł wtedy do japońskich kin, połączył mnie z hip-hopem. Bez niego DJ Krush nie istniałby dzisiaj. Aż tak bardzo zmienił moje życie. Kiedy byłem młody, szukałem czegoś, czemu mógłbym się poświęcić. Chciałem mieć pewność, kim jestem, i znaleźć sposób na wyrażenie siebie. Wtedy natknąłem się na hip-hop. Breakdance, graffiti, rap i DJ-ing… Naturalnie wybrałem DJ-ing, ponieważ kochałem muzykę. Przyciągała mnie swoboda wyrażania siebie takim, jakim jestem, bezpośrednio na ulicy. Tak zaczęła się moja przygoda z hip-hopem”.

Kolejnym ważnym doświadczeniem był koncert Run-D.M.C. w Tokio w 1986 roku. Występ amerykańskiej grupy zrobił na nim ogromne wrażenie, zarówno pod względem muzycznym, jak i wizerunkowym. „Run-D.M.C. było szokujące pod każdym względem – zarówno jeśli chodzi o muzykę, jak i styl ubierania się. W tamtym czasie niewiele osób ich znało”. Zaczął rozwijać swoje umiejętności, występować w klubach i brać udział w spontanicznych koncertach w tokijskiej dzielnicy Harajuku. Pod koniec lat 80. wraz z bratem, który pomagał mu w muzycznych początkach, poznał dwóch amerykańskich artystów. To właśnie oni zaczęli żartobliwie nazywać ich duet „Crash and Bang”. Z czasem „Crash” zmienił się w „Krush”.

W 1994 roku ukazał się jego debiutancki album. Był to okres, w którym brytyjska scena fascynowała się acid jazzem, a producenci coraz chętniej sięgali po żywe instrumentarium i jazzowe inspiracje. Zapytany o okoliczności powstawania płyty, Krush wrócił właśnie do tamtych muzycznych tendencji. „Acid jazz był wtedy popularny w Wielkiej Brytanii. Współpracowałem z zespołami jazzowymi i to doprowadziło do powstania mojego pierwszego albumu, zatytułowanego Krush”.Płyta wyróżniała się na tle ówczesnych produkcji hiphopowych. Krush nie próbował kopiować amerykańskich wzorców, lecz budował własny język muzyczny, łącząc hiphopowe bębny, jazz, blues, elektronikę i dźwiękowe eksperymenty. Jego twórczość zaczęto później często klasyfikować jako trip-hop, choć sam artysta wymykał się prostym gatunkowym definicjom.

Jedną z najważniejszych postaci, z którymi przecięły się jego muzyczne drogi, był Guru z Gang Starr. Krush od dawna cenił twórczość duetu i marzył o wspólnym nagraniu. Okazja pojawiła się podczas pierwszej wizyty Gang Starr w Japonii. Krush Posse, czyli formacja tworzona przez DJ-a Krusha, Muro i DJ-a Go, wspierała wówczas amerykański duet podczas jego pobytu w kraju. „Bardzo lubiłem Gang Starr i chciałem nagrać utwór z Guru. Kiedy po raz pierwszy przyjechali do Japonii nasza ekipa ich wspierała”. Ich znajomość zaowocowała między innymi utworami „B-Boy Mastamind” i „Most Wanted Man”. Zapytany o wspólne nagrania, Krush wrócił pamięcią do sesji w Nowym Jorku. „Nagrywaliśmy w nowojorskim studiu. Obserwowali mnie z dużym zainteresowaniem, kiedy wprowadzałem dane perkusyjne do sekwencera. Do dziś pamiętam tę scenę. O śmierci Guru dowiedziałem się z mediów społecznościowych. Cieszę się, że udało nam się razem nagrać” – powiedział.

Kolejnym ważnym etapem był album „Meiso”, na którym pojawił się między innymi DJ Shadow, jeden z najważniejszych producentów instrumentalnego hip-hopu. Obaj artyści reprezentowali nieco odmienne podejście do tworzenia muzyki, ale właśnie ta różnica okazała się interesująca. „Nasze brzmienia były inne, ale było też wiele rzeczy, które mogliśmy ze sobą odnieść” – wspominał Krush.W jego dyskografii szczególne miejsce zajmuje również „Ki-Oku”, nagrany wspólnie z wybitnym japońskim trębaczem Toshinorim Kondo. To jeden z tych albumów, które najlepiej pokazują, jak swobodnie Krush porusza się między hip-hopem a jazzem. Ich współpraca nie była jedynie spotkaniem producenta i instrumentalisty, ale próbą stworzenia wspólnego muzycznego języka. Zapytany o historię płyty i wspomnienia związane z Kondo, odpowiedział:„Album Ki-Oku powstał podczas mojego pobytu w studiu pana Kondo. W rezultacie otrzymaliśmy wspaniałe dzieło, w którym zawarł swoją duszę. Mamy nadzieję, że Ki-Oku poruszyło serca jak największej liczby osób, a my będziemy pielęgnować pamięć o nim”.

Warto wspomnieć również o albumie „Strictly Turntablized”, którego okładkę zaprojektował nowojorski writer Futura 2000. Za tego rodzaju artystycznymi połączeniami stał między innymi ruch skupiony wokół brytyjskiej wytwórni Mo’ Wax. Krush nie ukrywał, że od dawna podziwiał twórczość Futury. „Naprawdę go uwielbiam. Po raz pierwszy spotkałem go podczas pracy nad albumem Meiso. Dwa lata temu występowałem na jego wydarzeniu w Japonii i po dłuższym czasie znów mogliśmy porozmawiać”.

Przez ponad trzy dekady działalności Krush nie ograniczał się do solowych albumów i hiphopowych produkcji. Jednym z ciekawszych rozdziałów jego kariery była przynależność do zespołu Method of Defiance Billa Laswella. W składzie znaleźli się również wybitni muzycy, w tym nieżyjący już Toshinori Kondo i Bernie Worrell z P-Funk. To doświadczenie pozwoliło mu jeszcze mocniej wyjść poza ramy hip-hopu. – „Byłem członkiem Method of Defiance Billa Laswella. Miałem też okazję występować z dwoma wspaniałymi muzykami, których już z nami nie ma – Toshinorim Kondo i Berniem Worrell’em z P-Funk. Miałem możliwość grać z Berniem Worrell’em z oryginalnego składu P-Funk. To był naprawdę znakomity skład”.

W dalszej części wypowiedzi Krush opisał, jak te doświadczenia wpłynęły na jego myślenie o muzyce. – „Łącząc jazzowe inspiracje z gramofonami, poszukiwałem swobodnego, rozbudowanego stylu. W trakcie tych poszukiwań, próbując wyrazić siebie poza granicami hip-hopu, poczułem potrzebę znalezienia nowych kolorów i farb. Zrozumiałem, że potrzebuję różnorodnych narzędzi, aby w pełni wyrażać siebie i nie ograniczać się gatunkami. Chciałem mieć farby, którymi mogę malować na dowolny kolor, oraz pędzel, nad którym mam pełną kontrolę”. To podejście dobrze tłumaczy, dlaczego jego muzyka nigdy nie mieściła się w jednej szufladzie. Od współpracy z jazzowymi instrumentalistami, takimi jak Kondo czy Akira Sakata, po wykorzystywanie tradycyjnych japońskich instrumentów – Krush konsekwentnie poszukiwał nowych środków wyrazu. Nie traktował eksperymentowania jako chwilowej odskoczni, lecz jako naturalny element swojej muzycznej tożsamości. – „Współpraca z Toshinorim Kondo i Akirą Sakatą była ekscytującym doświadczeniem.

W jego podejściu do produkcji istotną rolę od zawsze odgrywała kolekcja płyt. Krush porównywał ją do palety malarza, z której wybiera odpowiednie barwy, aby zbudować własną kompozycję.- „To jak bycie malarzem. Kolekcja płyt i sampli jest moją paletą farb. Najważniejsze jest to, w jaki sposób potrafię przełożyć obraz, który mam w głowie, na muzykę”. Podobnie opisywał zapraszanie gości do swoich nagrań. W jego wyobrażeniu producent przygotowuje przestrzeń, a zaproszeni muzycy wnoszą do niej własne pomysły i osobowość. – „Ja przygotowuję glebę, a oni sadzą nasiona. Wspólnie obserwujemy, co z tego wyrośnie”.

To właśnie ta otwartość pozwoliła mu przez lata budować muzykę, która czerpie z wielu tradycji, ale nie traci własnego charakteru. Przez lata zmienił się nie tylko sposób tworzenia muzyki, ale również cała branża. Rozwój technologii cyfrowych sprawił, że dostęp do informacji i narzędzi produkcyjnych stał się znacznie łatwiejszy. Jednocześnie pojawiło się znacznie więcej możliwości, ale też większa konkurencja i potrzeba wyróżnienia się. Zapytany o ewolucję sceny DJ-skiej i muzycznej, Krush zwrócił uwagę właśnie na ten aspekt.- „Rozwój technologii cyfrowych doprowadził do zróżnicowania stylów muzycznych i zmienił sposób, w jaki konsumujemy muzykę. Ilość informacji gwałtownie wzrosła i dziś każdy ma do nich łatwy dostęp. W takich warunkach coraz ważniejsze staje się rozwijanie własnej indywidualności. Powinniśmy czerpać z różnorodnych inspiracji i wykorzystywać je do odnalezienia własnego brzmienia. Często nawet nie zdajemy sobie sprawy, jak wiele rzeczy ma na nas wpływ. Dlatego nieustannie przypominam sobie, żeby nie stracić z oczu samego siebie”.

Kiedy na koniec rozmowy zapytałem go o życie przed rozpoczęciem muzycznej kariery, odpowiedział krótko: „Dni poszukiwań. Dni, w których nie byłem szczęśliwy”.